Giriş yap

LeCun’un Süperzekâya Alternatif Arayışı

480 kelime3 dk okuma

Meta’nın baş yapay zekâ bilimcisi Yann LeCun Kasım 2025’te şirketten ayrılarak dünya modelleri üzerine çalışacak AMI Labs’ı kurdu; girişim Aralık 2025’te resmileşti ve Mart 2026’da 1,03 milyar dolar tohum turu ile 3,5 milyar dolar değerlemeye ulaştı.

Meta içindeki çatlak

LeCun, FAIR’ı kurmak için 2013’te Meta’ya gelmiş, 2018 Turing Ödülü’nü almış bir isimdi. Şirketin süperzekâ takıntısı, açık kaynak Llama hattının ticari baskıyla iç içe geçmesi ve kaynakların dışarıdan toplanan yıldız ekiplere kayması onu rahatsız ediyordu.

Kasım 2025’te ayrılık duyuruldu. LeCun, Meta’nın yolunun ölçeklendirilmiş dil modelleri üzerinden süperzekâya varmadığını, kendi deyimiyle gerçek zekânın dilde başlamadığını savunuyordu.

AMI Labs doğuyor

Yeni şirketin adı Advanced Machine Intelligence, kısa hâli AMI. 15 Aralık 2025’te kurulan girişimin merkezi Paris; ayrıca New York, Montreal ve Singapur’da ofisleri var. LeCun’un NYU’daki profesörlüğünü sürdürdüğü bildirildi.

Tur büyüklüğü dikkat çekiciydi: Mart 2026’da duyurulan 1,03 milyar dolarlık tohum, Avrupa’daki yapay zekâ girişimleri için rekor düzeydeydi; değerleme 3,5 milyar dolar olarak aktarıldı.

Sermaye kimden geldi?

Turda Cathay Innovation ve Greycroft gibi fonlar, Jeff Bezos’un Bezos Expeditions’ı ile Nvidia, Samsung, Temasek ve Toyota gibi stratejik yatırımcılar yer aldı. Bu karma, bir araştırma laboratuvarının donanım ve ürün zincirleriyle erken bağlanmasını sağladı.

Yatırımcı listesinin ağırlığı, LeCun’un tezine duyulan güven kadar Avrupa’da egemen yapay zekâ arayan sermayenin iştahıyla da ilgili. Paris merkezi, bu tercihin sembolik ifadesi.

Dil modelleri neden yetersiz?

AMI’nin odak noktası JEPA çizgisi: model ham veri yerine soyut temsillerde öngörü yapmalı, yani dünyayı bir sonraki kelimeyi değil bir sonraki durumu tahmin ederek öğrenmeli. LeCun’e göre üretime dayalı modeller fiziksel dünyada temel olarak belirsiz kalıyor.

Bu tez, ölçeklemeye karşı bir itiraz. Video ve sensör verisiyle eğitilen dünya modelleri; planlama, uzun vadeli hafıza ve fiziksel muhakeme gibi dil modellerinin aksayan taraflarını hedef alıyor.

Rakipler ve açık sorular

Aynı saik başka yerlerde de var: World Labs mekansal zekâyı ürüne dönüştürdü, DeepMind ve OpenAI video modellerini dünya simülatörü olarak konumlandırıyor. LeCun’un farkı, bunu bir ürün takvimiyle değil bir bilimsel program olarak kurması.

En büyük soru, 1 milyar dolarlık kaynağın ne zaman değerlendirilebilir bir modele dönüşeceği. LeCun’un tezleri doğru çıksa bile, JEPA hattının ölçeklenebilirliği hâlâ kanıtlanmamış bir iddia olarak duruyor.

  • 19 Kasım 2025: Meta’dan ayrılık duyuruldu
  • 15 Aralık 2025: AMI Labs kuruluşu, merkez Paris
  • Mart 2026: 1,03 milyar $ tohum, 3,5 milyar $ değerleme
  • Odak: JEPA ve dil modeli dışı dünya modelleri
  • Rakip cepheler: World Labs, DeepMind, OpenAI

Sık sorulan sorular

LeCun Meta’dan neden ayrıldı?

Şirketin süperzekâ stratejisi ile kendi araştırma programı örtüşmüyordu. Meta, açık kaynak Llama hattını ticari baskıyla daraltıp kaynakları dışarıdan kurulan süperzekâ ekibine yönlendirirken LeCun dil modeli ölçeklemesini yanlış bir yol olarak görüyordu.

AMI Labs’in teknolojisi ne?

JEPA olarak bilinen ortak gömme tahmin mimarisi çizgisinde dünya modelleri. Model, ham veri üretmek yerine soyut temsillerde durumu öngörüyor; böylece fiziksel dünyada planlama ve tutarlı hafıza kurması hedefleniyor.

Ne kadar para topladı ve merkezi nerede?

Mart 2026’da duyurulan tohum tur 1,03 milyar dolar (yaklaşık 890 milyon euro) ve şirket 3,5 milyar dolar değerleme ile ölçüldü. Merkezi Paris; New York, Montreal ve Singapur’da ofisleri bulunuyor.

Bu ayrılık Meta için ne ifade ediyor?

Meta’nın en tanınmış bilim insanının kurucu seviyesinde bir rakip oluşturması, süperzekâ yarışında anlatı kaybı anlamına geliyor. Şirketin temel modeli ile LeCun’un programı artık birbirine rakip iki yol.

Kaynakça

  1. Yann LeCun to leave Meta, launch AI startup focused on advanced machine intelligenceReuters
  2. Ex-Meta AI chief Yann LeCun’s AMI raises $1.03 billion for alternative AI approachReuters
  3. Former Meta A.I. Chief’s Start-Up Is Valued at $3.5 BillionThe New York Times
  4. World model instead of LLM: Yann LeCun’s startup receives 890 million eurosheise online
  5. AMI Labs Raises $1BN Seed Round to Build World ModelFuturum Group

Bu konuyla ilgili haberler