Çin’de Yarı İletkene Devlet Desteği: Big Fund ve Sonuçlar

Çin’in yarı iletken hamlesi piyasa romantizmi değil; sanayi politikası. “Big Fund” (büyük fon) ve yerel hükümet teşvikleri, dökümhane, ekipman, malzeme ve tasarım evlerine sermaye pompalar.

Destek ne işe yarar?

• Fabrika (fab) sermaye yoğunluğunu karşılar
• Yerli ekipman ve EDA ekosistemini besler
• Yetenek ve üniversite–sanayi bağını güçlendirir
• İthalat ikamesi hedeflerini siyasi öncelik yapar Bedelleri de vardır: verimsiz yatırımlar, mükerrer kapasite, yolsuzluk skandalları, “herkes çip üretsin” telaşı.

Başarı, para basmakla değil; verim, güvenilirlik ve müşteri kazanımı ile ölçülür.

Sonuç

Big Fund ve yerel teşvikler kapasiteyi büyüttü; verim ve uç litografi hâlâ darboğaz. Başarı müşteri kabulü ve ekonomik verimle ölçülür. 2026’da politika kararlı, en ileri düğüm hâlâ kısıtlıdır.